تبلیغات
دانشجویان تربیت بدنی 87 شهید بهشتی - تاریخچه شطرنج
دانشجویان تربیت بدنی 87 شهید بهشتی

شطرنج ورزشی دو نفره و مبارزه ای میان صاحبان اندیشه و هوش است . این بازی با 16 مهره سفید برای یك حریف و 16 مهره سیاه برای حریف دیگر بر صفحه ای به شكل مربع كه به 64 مربع كوچك مساوی سفید و سیاه تقسیم شده بازی می شود .

 

تاریخچه شطرنج

نوشته شده توسط:ترنم

هدف از بازی شطرنج از همان ابتدا حمله كردن به مهره شاه و به محاصره در آوردن آن از هر طرف است تا سرانجام راه گریز نداشته باشد و شكست را بپذیرد . منشا بازی شطرنج به درستی معلوم نیست . اختراع این ورزش فكری را به تفاوت به یونانیان  رومیان مصریان هندیها ایرانیان و اعراب نسبت می دهند . به هر حال نظری كه امروزه بیشتر مورد قبول است این است كه شطرنج اصلاً از هند بوده و بازی چاتورانگا كه هنوز هم در هند رواج دارد منشا آن است . این بازی در قرن ششم میلادی از هند به ایران آمده و چرتكه نامیده شده كه رفته رفته به شترنگ و شطرنج تغییر نام داده است .

بازی شطرنج را عربها از ایرانیان آموختند و به سرعت در عربستان گسترش دادند. در قرن پانزدهم شطرنج به اروپا راه یافت و با ابداع شیوه های متنوع بازی توسط متفكران اروپایی پیشرفت بسیاری كرد.

 تاریخچه شطرنج

 

در اواخر قرن 18 میلادی شطرنج دارای قوانین و مقرراتی شد كه امروز هم رواج دارد.

در سال 1914 میلادی مسابقات بزرگی با شركت برجسته ترین شطرنج بازهای جهان در شهر پترزبورگ روسیه برگزار شد . در پایان این مسابقات امپراطور روسیه به نفرات اول تا پنجم عنوان استاد بزرگ داد و به این ترتیب چنین عنوان پر افتخاری برای شطرنج بازهای برجسته ای كه در سطحی نزدیك به قهرمانی جهان باشند متداول شد .

در سال 1924 فدراسیون بین المللی شطرنج ( فیده ) تاسیس شد . از مهمترین وظایف فیده : تدوین قوانین و مقررات بازیها برگزاری مسابقات قهرمانی جهان اعطای عنوان رسمی به استادان و درجه بندی مقام آنها است .

از نیمه دوم قرن بیستم به بعد شطرنج پیشرفت بسیاری در سطح گیتی داشته و تنها در فاصله سالهای 1980 تا 1989 تعداد كشورهای عضو فدراسیون بین المللی شطرنج از 67 به 127 كشور رسیده است .

در سال 1979 تعدادكسانی كه در شطرنج مردان دارای درجه استاد بین المللی بودند 242 نفر در سراسر جهان بود كه این تعداد در سال 1989 به 6908 نفر رسید در شطرنج زنان نیز در سال 1989 نام 878 استاد بین المللی در فیده ثبت شد .


گری کاسپارف

 

گاری كاسپاروف از كشور شوروی تنها شطرنج باز در تاریخ این ورزش است كه بالاترین درجه بین المللی را دارد . پس از او آناتولی كارپوف ( شوروی ) تیمان ( هلند ) ویكتو كورچنوری ( شوروی ) قرار دارند . از كشور ما ایران نیز خسرو هرندی مهرشاد شریف و كامران شیرازی به مقام استاد بین المللی شطرنج رسیده اند .

 

مهره های شطرنج یا اقشار مختلف مردم


تاریخچه شطرنج 

 

آنچه در گذشته شطرنج نامیده میشده به شکلی کاملا" متفاوت با امروز بوده است. اگر شیوه زندگی مردم آن روزها را بدانید خواهید فهمید که مردم چطور زمان فراغت و اوقات بیکاریشان را پر میکردند. اگر قواعد بازی آنها را ببینید متوجه میشوید که شطرنج چقدر ورزش ظریف، دقیق و زیبایی است.

شطرنج ورزشی بوده که هم در زندگی معمولی و هم در جشنها و هم در جنگها اغلب مورد استفاده بود است. البته برخی علت استفاده از آن در جنگها را بالا بردن تمرکز و هوشیاری سربازان میدانند. شطرنج قرنها پیش در سرزمینهایی چون هند، ایران و چین انجام میشده. هیچکس به طور دقیق نمیداند که این بازی اصالتا" مال کجاست.

حرکت به سمت اروپا
در قرن 7 - 8 سربازان عرب که در همسایگی ایرانیها زندگی میکردند در حین تاخت و تاز به ایران این بازی را از آنها یاد گرفتند. پس از آن که اعراب به اسپانیا تاختند، سربازان این ورزش را به اسپانیایی ها یاد دادند و پس از آنکه ماتادورها به سرعت این ورزش را فرا گرفتند به فاصله کوتاهی در سراسر اروپا منتشر شد.

این اروپایی ها بودند که نام امروزی Chess را با آن نهادند شاید به این دلیل که با تلفظ نام ایرانی آن مشکل داشتند برای همین اسم این بازی را با جامعه مدرنیته خود تطبیق دادند. ایرانی ها به این بازی Shatranj و هندی ها Shaturanga می گفتند. (البته واقعیت آن است که Shaturanga با شطرنج امروزی تفاوت بسیاری داشته است و شطرنجی که امروزه بعنوان Chess در دنیا شناخته می شود بیشتر شبیه بازی Shatranj ایرانی ها می باشد.) اگرچه امروز این نامها که برای ورزشها انتخاب شده چندان جدید و مدرن نیست ولی هزاران سال پیش این اسامی جلوه خاصی داشته ، همانطور که افراد با انتخاب نام خود تفاوتشان را با سایر قشرهای جامعه نمایان میکردند.

 شطرنج

مهره پیاده
در صفحه شطرنج همانند کارگران مزارع روی زمین زراعی هستند که بیش از مهره دیگریروی صفحه کار و حرکت میکند و غالبا" با فداکاری مهره های با ارزش را نجات میدهند و خود قربانی میشوند. در زمانهای بسیار دور (حتی قبل از قرون وسطی) کارگران و رعیتها از هیچ امکاناتی برای زندگی بهره مند نبودند و ملاکان و زمین داران جز غذایی برای زنده ماندن چیزی به آنها نمیدادند. قشر ضعیف جامعه در آن روزگار زندگی بدی داشتند، به سختی کار میکردند و در جوانی میمردند و غالبا" از جنگ و لطمه های آن بی نصیب نبودند. آنها باید قربانی میشدند تا صاحبان زمین یا فرار کنند یا زنده بمانند!

 

رخ یا قلعه
در صفحه شطرنج در حکم خانه یا پناهگاه است.. همان چیزی که صدها سال پیش مردم تنها میتوانستند ساعتی کوتاه در آن از شر دستورات ریز و درشت اربابان در امان باشند. در شطرنج هر بازیکن 2 مهره رخ دارد که البته گاهی اوقات rooks هم نامیده میشود.

مهره اسب
در صفحه شطرنج یکی از سربازان حرفه ای است که وظیفه اش محافظت از مهره های با ارزش و مهم است و هر بازیکن 2 مهره اسب در دو طرف صفحه اش دارد. اهمیت اسب در صفحه شطرنج از پیاده بیشتر است اما مهره هایی مثل فیل، شاه یا وزیر به مراتب ارزش بیشتری دارند. شاید به گونه ای هدف بازی مثل شطرنج نحوه محافظت و مراقبت از داراییهای با ارزش و مهم زندگی باشد که برای حفظ و رسیدن به چیزهای مهم انسان بایستی از چیزهای کوچکتر و بی اهمیت تر چشم پوشی کند.

شطرنج

مهره ای بنام فیل
برای هر یک از طرفین بازی 2 مهره فیل وجود دارد که نمایانگر چیزی شبیه کلیساست. کلیسا در زمانهای دور نشانه ثروت و قدرت بوده و برای مردم از ارزش زیادی برخوردار بوده، به طور کلی مذهب نقش مهمی در زندگی مردم ایفا میکرده. کلمه bishop (به معنی اسقف) نام یکی از مقربین کلیساهای کاتولیک بوده که در زمان خود از قدرت و احترام بالایی برخوردار بوده است.

ملکه (وزیر)

تنها مهره ای در شطرنج است که ماهیت زن دارد و البته قدرتمندترین مهره صفحه هم هست. در بازی شطرنج هر بازیکن تنها یک ملکه (وزیر) دارد در آن سالها مردم بر این باور بودند که ملکه (وزیر) غالبا" تنها کسی است که میتواند پادشاه را مجاب به انجام بعضی از امور کند. شاه بلندقدترین مهره شطرنج است که توسط تمامی مهره های صفحه محافظت میشود. در آن سالها هم، پادشاه همواره در پناه صد ها سرباز رفت و آمد و زندگی میکرد و البته افراد جامعه از غنی ترین تا فقیرترین وظیفه داشتند تا در هر شرایطی حامی منافع پادشاه باشند.





نوشته شده در تاریخ یکشنبه 22 آذر 1388 توسط محسن میرعالی

قالب وبلاگ

[cb:post_author_photo_small]